Column Van Steenis: Stoppen is ook starten

DEN HAAG - Startende ondernemers vind je in alle soorten en maten. En ook de manier waarop zij via het ondernemerschap hun droom realiseren, kan verschillen.

Sommige mensen starten hun ondernemersbestaan als zogenaamde ‘eenpitter’. Dit zijn vaak mensen die hetzelfde werk blijven doen dat ze in vast dienstverband deden, maar nu als echte zelfstandige voor meerdere opdrachtgevers. Anderen beginnen een bedrijf rond een nieuw product of een nieuwe dienst waarmee ze een gat in de markt gevonden denken te hebben.

Maar… er zijn ook mensen die de stap naar het ondernemerschap wagen door een bestaand bedrijf over te nemen van een andere ondernemer die ermee wil stoppen. Dat juich ik toe want stoppen voor de één wordt zo starten voor de ander. Dat biedt veel voordelen voor beiden en voor de economie in het algemeen.

Overnemen heeft voordelen
Jaarlijks worden ruim 15.000 bedrijven overgedragen. Naar verwachting neemt het aantal bedrijfsoverdrachten de komende jaren verder toe als gevolg van met name de vergrijzing. Zo’n 35 procent van de ondernemers in Nederland is ouder dan 50 jaar. Het starten van het ondernemersbestaan via het overnemen van een bestaand bedrijf heeft een aantal voordelen.
Op de eerste plaats stapt de ondernemer in een lopend bedrijf, met een bestaand netwerk van klanten en leveranciers. De nieuwe ondernemer kan zich dus vanaf dag één focussen op het uitbouwen in plaats van het opbouwen van dat netwerk.

Daarmee is een grote drempel, die voor veel starters vaak een voorname belemmering is, reeds genomen.
Op de tweede plaats is een bestaand bedrijf veel overzichtelijker. Er is veel historische informatie beschikbaar over de omzet, winst en groei uit het verleden, dat de nieuwe ondernemer in staat stelt een realistische prognose te maken over de toekomst en verdere uitbouw van het bedrijf. Dat is voor een starter die een nieuw bedrijf begint veel moeilijker, omdat die historische data simpelweg ontbreken.
Op de derde plaats is er binnen een bestaand bedrijf enorm veel kennis, ervaring en expertise beschikbaar die de beginnende ondernemer goed kan gebruiken. Ondernemen is tenslotte een vak, en starters maken vaak onnodige fouten door gebrek aan kennis en ervaring.

Lacunes in advisering
Een bedrijfsoverdracht vereist echter wel een goede voorbereiding aan beide zijden. De verkopende partij moet zich afvragen wanneer, hoe en aan wie het bedrijf wordt overgedragen. De koper en verkoper moeten het eens worden over de waarde van het bedrijf, de voorwaarden rond de overdracht, en de fiscale voor- en nadelen.
Goed advies is in deze periode van cruciaal belang. En daar wil het nog wel eens vastlopen. Uit onderzoek van de Kamer van Koophandel blijkt namelijk dat de markt voor advisering bij bedrijfsoverdracht, lacunes vertoont. Zo’n 90 procent van kleine ondernemers (tot 10 personeelsleden) ondervindt problemen bij het overdragen/beëindigen van hun bedrijf. Waar grote bedrijven de mogelijkheid hebben om meerdere adviseurs in te schakelen in zowel voorbereiding, onderhandeling als financiële afwikkeling, schakelen kleine ondernemers vooral adviseurs in die alleen in de voorbereiding actief zijn en vaak uit een niet geheel objectieve kring van familie, kennissen en vrienden .

Zoek een professionele overnameadviseur
Waarde, financiering en emotie blijken in het onderzoek de meest genoemde knelpunten bij ondernemers te zijn. Bewustwording en voorlichting zijn volgens de adviseurs de beste oplossing. Dames en heren ondernemers… ga liever te rade bij een professionele adviseur! De best gekwalificeerde adviseur, intermediair of bedrijfsmakelaar – is echter niet altijd haalbaar of beschikbaar voor kleine bedrijven. Daarnaast is de meest geraadpleegde adviseur – de accountant pur sang – nog vaak onvoldoende ervaren en toegerust om alleen een overdracht in zijn geheel te kunnen begeleiden.

De KvK ondersteunt
De Kamer van Koophandel ondersteunt de ondernemer bij bedrijfsoverdracht vooral in de oriënterende en voorbereidende fase. Zo kan de ondernemer bij de KvK terecht voor onder meer maatwerkgesprekken, seminars, themadagen en hulp bij het zoeken naar de meest geschikte adviseur.

De komende vijf jaar verwachten meer dan 100.000 ondernemers (15 procent van alle Nederlandse bedrijven) hun bedrijf te beëindigen. Kortom, kansen genoeg voor nieuwe ondernemers. Maar ook hier is een goede voorbereiding het halve werk om de droom van het ondernemerschap te verwezenlijken.